Szukaj

Cała prawda o śnie dzieciaków

Kilka lat temu było przeprowadzone duże kohortowe badanie kliniczne sprawdzające powiązanie pomiędzy snem dzieci w wieku 0-3 lat - jego jakością i ilością - a rozwojem mózgu.

Wykazano bezspornie, że nieregularny sen w tej grupie wiekowej negatywnie wpływa na umiejętność czytania, umiejętności matematyczne czy na wyobraźnię przestrzenną. Jeśli się zastanawiacie czy badanie jest wiarygodne to nadmienię, że objęto obserwacją aż 11000 dzieci! Okazuję się że najistotniejsza jest regularność snu w przedziale 1-3 roku życia.

Wpływa on na mózg tak samo mocno jak pokarm jaki dziecko otrzymuje.


Dlaczego dzieci potrzebują snu?


Większość rodziców oczywiście rozumie że tak jak każdy, również i dziecko potrzebuje snu, rozumiemy to jakby instynktownie, ale...czasami życie rzuca nam „kłody” pod nogi i kolejny raz coś nie wychodzi z tą porą zasypiania. Nasz tryb życia, często długie czy późne godziny pracy, ustalony schemat treningu na wieczór, spotkania towarzyskie sprawiają, że reżim pory snu się rozmywa. Wiele niemowląt nie ma przez takie sytuacje nawet regularnych drzemek.


Wiem, że teraz wielu z nas chciałoby usłyszeć że to nic takiego, że: „czasem to nie to samo co zawsze” itp itd, i możemy sobie to tak tłumaczyć, ale... tak NIE JEST!

Każda taka sytuacja, która często jest powtarzającą się ma poważne konsekwencje dla rozwoju mózgu a efekty tych zmian mogą pozostać na zawsze.



Czym jest zdrowy sen?


Gdy mówimy o zdrowym śnie powinniśmy sobie wyjaśnić co to właściwie jest. W przeciwnym razie byłoby ciężko o taki zadbać.


1. Po pierwsze i chyba najistotniejsze jest aby sen był nieprzerwany. Twoje dziecko powinno mieć warunki do ciągłego i nieprzerwanego dźwiękami, światłami lub innymi czynnikami snu.


2. Zdrowy sen powinien mieć odpowiednią długość czyli ilość godzin w ciągu w doby z podziałem na sen nocny i dzienny.

Noworodki potrzebują aż 8 h snu w ciągu dnia oraz 8 h snu nocnego.

Niemowlę w wieku 1 miesiąca potrzebują 6-7 h snu dziennego oraz 8-9 h snu nocnego.


  • 3-miesięczne dzieci potrzebują 4-5 h snu dziennego oraz 10-11h snu nocnego

  • 6-miesięczne niemowlęta powinny spać ok 3h w ciągu dnia oraz 11 h w nocy

  • 9-12 miesięczne maluchy wymagają 2-3 godziny snu w ciągu dnia oraz 13 h snu w nocy.

  • 1-2 łatki powinny 2-3h spać w ciągu dnia oraz 11h w nocy

  • 3-5 łatki nadal powinny spać około 1h w ciągu dnia oraz 10-13 h w nocy


Oczywiście zakres godzin snu może się trochę różnić osobniczo, każdy człowiek jest inny i jedni potrzebują więcej, a inni mniej ale powinien być zbliżony do tych zakresów powyżej.



3. Zdrowy sen musi być też „zgrany” z wewnętrznym zegarem dziecka. Powinno móc zasnąć gdy ma na to ochotę.


Wiemy już jaki powinien być ten naukowo określony „zdrowy sen”. Teraz kilka powodów które zmotywują cię do pilnowania pory snu dzieci.



Sen napędza rozwój mózgu


W 2008 roku w Kanadzie opublikowano badania na ten temat. Opisano, że dzieci poniżej 3 roku życia, które śpią mniej niż 10 h w ciągu doby znacznie częściej mają problemy z nauką czytania oraz związane z nauką języka, poza tym stwierdzono korelację z ADHD w starszym wieku.


Sen napędza rozwój mózgu ponieważ istnieje silne powiązanie snu z neuroplastycznością tegoż mózgu. Neuroplastyczność są to zmiany struktury i funkcji komórek nerwowych i ich połączeń które następują w następstwie treningu i doświadczenia.


Zdrowy sen pomaga zwiększyć ilość istoty szarej mózgu oraz ilość połączeń pomiędzy komórkami mózgu. Dorosły mózg również może się zmieniać i rozwijać ale w znacznie mniejszym zakresie i z dużo większym trudem. Najlepszym i jednocześnie kluczowym momentem na rozwój mózgu są pierwsze trzy lata życia, niektórzy autorzy w pewnym zakresie rozciągają ten czas do lat pięciu. Po tym okresie neuroplastyczność już tylko zmniejsza się.



Sen pomaga w nauce


Wiele badań klinicznych wykazało że niemowlęta uczą się podczas snu. Na Uniwersytecie Columbia (czyli New York) badano czynność mózgu niemowląt podczas snu nocnego i okazuje się że przez większość czasu snu nocnego mały mózg jest aktywnym się uczy - są na to dowody.

Badania pokazują też że dzieci które mają drzemki pamiętają więcej.

W badaniu na Uniwersytecie Massachusettes obserwowano 40 przedszkolaków których średni czas drzemki wynosił 77 minut potrafili zapamiętać wszystko czego się uczyli natomiast dzieci bez drzemek w tym czasie zapomniały około 15% wiadomości.





Sen promuje wzrost


To jedna z niewielu prawd ludowych która jest prawdziwa - dzięki spaniu rośniemy. Dziecko potrzebuje snu także z powodu. Duża ilość badań klinicznych potwierdziła związek pomiędzy małą ilością snu oraz niedoborem hormonu wzrostu. Hormon ten jest wytwarzany najbardziej efektywnie podczas głębokiego snu. To również pokazuje jak ogromne znaczenie ma faza snu głębokiego - bez wybudzania, tak aby dziecko mogło faktycznie mieć tę fazę nieprzerwaną.



Sen wspiera zdrowie fizyczne całego organizmu


Wiąże się jakość i ilość snu z kondycją zdrowotną serca. Badania kliniczne pokazują że dzieci które mają zapewnioną odpowiednią ilość godzin zdrowego snu, mają o wiele niższe ryzyko chorób naczyniowych.

Mało wartościowy sen natomiast kojarzy się ze znaczną otyłością, cukrzycą, oraz zaburzeniami pracy serca i to właśnie w grupie dzieci. Wyniki takich badań są niepodważalne - dzieci, które mają długotrwałe problemy związane ze snem, mają podwyższone wartości glukozy oraz kortyzolu we krwi w porze nocnej, przez co są bardziej narażone na choroby układu sercowo- naczyniowego. Sen pomaga też przy odchudzaniu.


Podsumowując pamiętajmy, że dzieci potrzebują zdrowego snu każdego dnia. Zdrowy sen to nieprzerywany, zsynchronizowany z wewnętrznym zegarem dziecka oraz odpowiedniej długości. Zawsze gdy myślimy o benefitach dobrego snu to pierwszym jest zdrowie mózgu i to jest największa korzyść, ale... cukrzyca, otyłość, niski wzrost, o tych problemach też warto pamiętać gdy planujemy wieczór.


Wiele badań naukowych podaje powiązanie zaburzeń snu i zaburzeń wagi w bardzo wczesnym wieku. Jak już wspomniałam, sen to też oręż w walce z otyłością. Pomaga utrzymać uwagę i czujność co zmniejsza ryzyko urazów.


Oczywiście dla każdego rodzica zdrowy sen dziecka w każdym wieku to wyzwanie - w różnych grupach wiekowych są różne motywy i problemy, ale musimy się starać, bo to ważny temat z poważnymi konsekwencjami na przyszłość.


Co możemy zrobić?

Sprawdzić zakresy norm snu w grupie wiekowej naszego dziecka

Stworzyć otoczenie bardziej sprzyjające łatwiejszemu zasypianiu - zbudować przestrzeń która uspokaja a nie rozbudza.


Dziękuję że tu jesteś i przeczytałaś /-eś do końca


Czy wiesz że jest już dostępny e-book " Myślenie krytyczne dziecka..." ? Zobacz TUTAJ aby dowiedzieć się więcej!

Pobierz bezpłatny mini e-Book

"Ćwiczenia z myślenia"

Wszelkie prawa zastrzeżone na rzecz Elżbiety Szymańskiej @2016-2020

Sprzedawca:

Indywidualna praktyka lekarska Elżbieta Szymańska

ul. Rejtana 10/14

Bydgoszcz 85-001

NIP 8882743692