Szukaj

Czy ubóstwo wpływa na naukę?


Bieda oznacza niedostatek czegoś, najczęściej pieniędzy, jednak równie szkodliwy jest brak czasu, jaki rodzice poświęcają dzieciom. Ten temat dotyka pewnie jeszcze dużo większe grono osób.

Zgodnie z informacjami z GUS z 2015 roku, w skrajnej biedzie żyje dziś ponad 2,8 mln Polaków. Pamiętajmy, że skrajna bieda = konieczność przeżycia za mniej niż 540 zł miesięcznie. To jest duży problem. Społeczność ludzi żyjących w biedzie finansowej jest bardzo zróżnicowana, tak samo jak każda inna grupy.

W artykule skupię się głównie na niedostatku finansowym. Myślę, że warto zastanowić się głębiej nad tym jak ubóstwo finansowe odbija się na umiejętności uczenia się i osiągnięciach naukowych.

Jak to możliwe? Otóż dotyka bezpośrednio lub pośrednio wielu aspektów życia mogących ograniczyć rozwój człowieka. Wpływa na poziom zdrowia i dobrostanu jednostki, umiejętności językowe, literackie, poziom mobilności,ilość przeprowadzek, dostępność do zajęć dodatkowych, aktywności, czy książek.

Zdrowie za pieniądze

Dwa pojęcia: zdrowie i dobrostan są ze sobą ściśle powiązane i jeden pociąga za sobą drugi. Macie wątpliwości? To wyobraźmy sobie mieszkanie w domu niedogrzewanym zimą, w którym panuje duża wilgoć wywołująca po czasie zagrzybienie mieszkania. Może to być też cieknący dach, łazienka do której trzeba iść na zewnątrz i nie jest ogrzewana. Możliwości jest nieskończenie wiele. Czy nie jest w takich warunkach łatwiej o chorobę? Myślę że jest. Dodajmy do tego problemy z opieką zdrowotną, niedożywienie przewlekłe. Cały wachlarz nieuchronnie prowadzący do nawracających, częstych chorób dziecka, które to znosi, a u kobiet w ciąży do przedwczesnych porodów, czy niskiej wagi urodzeniowej. Każdy z tych czynników kładzie się cieniem na rozwoju fizycznym i kognitywnym dziecka. Mają głęboki wpływ na możliwość uczenia się.

Życie w ciągłym ekonomicznym dołku wpływa na:

1. szeroko pojęte zdrowie psychiczne (Winters i Cowie, 2009)

2. umiejętność realizacji swoich założeń, celów i marzeń (Conrath, 1988, 2001)

3. obraz własnej osoby (Ciaccio 2000)

4. motywację, aby starać się w szkole (Beegle 2006)

Literatura i nauka języka

Na podstawie 50 lat obserwacji badacze stwierdzili, że „dzieci z biedniejszych rodzin słyszą mniejszą ilość słów, zdania które słyszą są często mało skomplikowane, mniej jest także kierowanych do dzieci pytań inicjujących rozmowę”. Przez takie niby drobne rzeczy, nauka nowych wyrazów, zwrotów jest dużo trudniejsza. Nie można także zapomnieć, że książki, gazety są relatywnie drogie. Jeśli ktoś ma kłopoty z budżetem, to ciężej mu się zdecydować na zakup książek. Można oczywiście skierować się do biblioteki, ale na to trzeba mieć też czas (towar chyba najbardziej deficytowy).

Przy ubóstwie „czasowym” przyczyna może jest inna, ale skutek dokładnie ten sam – brak lektur przeczytanych. Rodzic może nawet i kupi, ale jak malucha się nie przypilnuje to różnie może być. A jak nie ma czasu maleństwu czytać w dzieciństwie to i dorosłe po książkę nie będzie sięgało.

Przestrzeń osobista też jest ważna

Dość istotną rzeczą, choć niedocenianą jest zapewnienie dziecku własnej przestrzeni. Nie tylko fizycznie, ale też psychicznie i społecznie, czyli stworzenie warunków do realizowania własnych pomysłów na organizację czasu. Przestrzeń mierzona w metrach nie musi oznaczać osobnego pokoju, może to być chociażby jego część która jednak będzie spokojnym przyczółkiem do nauki i zabawy. Posiadanie pieniędzy z pewnością to ułatwia. Umożliwia też zapewnienie dziecku właściwej opieki przed i po zajęciach szkolnych czy przedszkolnych. Biedniejsze dzieci często nie mają dostępu do komputera, co łączy się często z ograniczeniami naukowymi w dzisiejszych czasach. Jak ja chodziłam do szkoły to nie potrzebowałam komputera, tylko zeszytu, ale dziś to wygląda zdaje się nieco inaczej.

Z kolei brak czasu lub brak chęci poświęcenia im swojego czasu dla dzieci rodzice często rekompensują sobie organizowaniem niezliczonej ilości aktywności pozalekcyjnych nawet wtedy gdy dziecko protestuje. I to często do samej nocy wiele razy w tygodniu. Daje to wrażenie, że rodzic dba o dziecko a w rzeczywistości nie ma czasu na rozmowę z dzieckiem, ponieważ nawet podwożąc malucha samochodem na zajęcia woli rozmawiać przez telefon z kimś innym. A dziecko powinno mieć czas wolny od zorganizowanego odgórnie planu. Ma wówczas szansę odkrywać i rozwijać swoje pasje i umiejętności. Co nie oznacza, że zajęcia pozalekcyjne są z klucza złe – oczywiście tak nie jest.

Częste przeprowadzki

Wiadomo, że nie siedzimy za wszelką cenę w konkretnym miejscu czekając aż napotka nas praca. Raczej podążamy za pracą dla wyższego dobra rodziny. Jest tu jednak pewne ale... Częste przeprowadzki niemal zawsze negatywnie odbijają się na życiu społecznym i naukowym dziecka. W trakcie kształtowania się emocjonalnego życia malucha, nie jest on w stanie do końca zrozumieć takich zmian, co zwykle modyfikuje jego charakter na minus.

Rzadkie podróże też szkodzą

Każdy pewnie marzy o podróży dookoła świata. Jednak trzeba mieć w tym celu zgromadzone pieniądze i co gorsza, czas. Człowiek podróżując poznaje nowych ludzi, nowe miejsca – staje się mądrzejszy o nowe doświadczenia. To jednak sporo kosztuje. Dużo taniej jest zostać w domu. Nie jest tajemnicą, że osoby biedniejsze rzadziej wyjeżdżają, mniej podróżują, a to niestety też pogarsza sytuację.

Wiele dziś wiadomo na temat długotrwałego wpływu biedy na osiągnięcia uczniów. Jednak jeśli zdajemy sobie sprawę z tych następstw, możemy wyciągnąć wnioski i starać się wyeliminować problem. Jeśli jesteś nauczycielem, jest łatwiej, masz większą szansę spotkać takie dziecko, ale każdy z nas może postarać się zmienić czyjeś życie – może sąsiada? Albo kuzyna? Rozejrzyjmy się wokół siebie i działajmy. Kiedyś i my lub nasze dzieci mogą potrzebować wsparcia.

#mózg #rozwójjęzykowy #rozwójmowy #biedahamujenaukę

Pobierz bezpłatny mini e-Book

"Ćwiczenia z myślenia"

Wszelkie prawa zastrzeżone na rzecz Elżbiety Szymańskiej @2016-2020

Sprzedawca:

Indywidualna praktyka lekarska Elżbieta Szymańska

ul. Rejtana 10/14

Bydgoszcz 85-001

NIP 8882743692