Szukaj

Uczmy empatii


Empatia to zdolność do wyobrażenia sobie, że jest się w sytuacji kogoś innego, umiejętność zrozumienia uczuć innej osoby w konkretnej sytuacji. Pozwala to na bardziej troskliwą reakcję na emocje tej osoby i lepsze porozumienie między nimi. Jest to korzystne dla obu stron - nam jako osobom empatycznym pozwala zmniejszyć poziom stresu związanego z niezrozumieniem otoczenia. Brzmi to dość zawile i również ciężko się tego nauczyć.

Co znaczy że dziecko jest empatyczne?

  1. Dziecko rozumie że jest odrębną, niezależną osobą

  2. Wie, że inne osoby mogą mieć różne potrzeby czy odczucia niż ono

  3. Rozróżnia uczucia, których doświadcza większość ludzi: radość, smutek, gniew, zaskoczenie, lęk

  4. Umiejętność dziecka polegająca na patrzeniu na konkretną sytuację - np.. Gdy kolega żegna się z rodzicami - i wyobrażenie jak ono a także ten kolega czuje się w tej sytuacji

  5. Stworzenie i zastosowanie proporcjonalnej reakcji - np.. Zaproponowanie koledze fajnej zabawki na pocieszenie

Jednak aby dziecko rozwinęło taką umiejętność, wcześniej musi przejść długą drogę doświadczeń.

Dziecko musi najpierw osiągnąć szereg innych zdolności:

  1. Musi nawiązać silną, głęboką więź z tobą jako rodzicem/ opiekunem, opartą na miłości, akceptacji, docenianiu drugiej osoby. Musi czuć się akceptowane i rozumiane, aby umiało akceptować inne osoby.

  2. Około 6 -7 miesiąca życia dziecko zaczyna używać odczytywania emocji rodzica np.. Do tego aby wiedzieć jak zareagować na gościa który właśnie wita się z rodzicem. To od reakcji rodzica zależy jak dziecko będzie reagowało. Wrażliwość dziecka na reakcje emocjonalne rodzica w nowych sytuacjach pozwala dziecku poznawać świat.

  3. Tzw. Teoria rozumu - kiedy dziecko - najczęściej w wieku 18-24 miesięcy - zaczyna dostrzegać, że ma swoje własne pomysły, cele czy odczucia, które są inne niż drugiej osoby i odwrotnie inni mają inne potrzeby niż ono.

  4. Rozpoznawanie siebie w lustrze - co następuje pomiędzy 18 a 24 miesiącem życia. Dziecko dostrzega, że jest odrębną osobą.

Co można zrobić aby wspierać naukę empatii u dziecka?

  1. Wskazuj na przeżywane emocje - np.. Boisz się tego pieska? To miły piesek, ale szczeka bardzo głośno i można się przestraszyć, ale będę cię trzymać aż sobie pójdzie.

  2. Wskazuj na emocje innych - np.. Gosia jest smutna, ponieważ zabrałaś jej samochodzik. Oddaj zabawkę i wybierz inną aby się razem bawić

  3. Zasugeruj jak dziecko może okazywać empatię w konkretnym przypadku

  4. Czytaj książeczki, w których opisane i wytłumaczone są różne uczucia

  5. Bądź przykładem dla swojego dziecka. Jeśli w każdej sytuacji będziesz stosować zasady których uczysz dziecko, będzie ono naśladowało twoje zachowanie i od ciebie się uczyło

  6. Używaj przekazu z ,,ja'' - tzn. mów np..: Ja nie lubię kiedy mnie gryziesz, ponieważ to mnie boli. Zwiększa to poczucie samoświadomości i odrębności.

  7. Ciągłe nakazywanie dziecku przepraszania raczej nic nie wniesie. Dziecko nie do końca zdaje sobie sprawę ze znaczenia tego słowa. Lepiej zwrócić dziecku uwagę na konsekwencje jego czynu. Że inne dziecko pociera to miejsce z bólu czy płacze lub jest smutne właśnie z tego powodu. W ten sposób dziecko nauczy się że każdy czyn ma swoje konsekwencje. Nie będzie to oczywiście natychmiastowe, ale ćwiczenie czyni mistrza.

  8. Doceń odczuwane przez dziecko emocje. Często staramy się jak najszybciej ukrócić płacz, czy złość, uciszając dziecko. W ten sposób jednak nie nauczy się radzić sobie z tymi emocjami. Kiedy dziecko zdenerwuje się, np. że nie może zrobić w danej chwili tego na co ma ochotę, wyjaśnijmy, że to normalne, że czuje złość, każdy tak czasem ma. Jednak nie zawsze możemy robić to co chcemy. W tej chwili zamiast tracić czas na gniew dziecko może zdecydować w jaki sposób współpracować z rodzicem np w kuchni pomóc w przygotowaniu posiłku itp. Umiejętność radzenia sobie z różnymi emocjami często niedomaga nawet u dorosłych, dlatego bądźmy cierpliwi.

  9. Cierpliwość - to składnik nieodzowny, gdyż wychowywanie dzieci to proces dłuuugofalowy.

Źródło: Rebecca Parlakian & Claire Lerner, LCSW, 7/2009

#zachowanie #dziecko #empatia #współczucie #aktywność #zmysły

Pobierz bezpłatny mini e-Book

"Ćwiczenia z myślenia"

Wszelkie prawa zastrzeżone na rzecz Elżbiety Szymańskiej @2016-2020

Sprzedawca:

Indywidualna praktyka lekarska Elżbieta Szymańska

ul. Rejtana 10/14

Bydgoszcz 85-001

NIP 8882743692