Co badania naukowe mówią o kontrastujących wzorach?

 

Umysł dziecka nie funkcjonuje dokładnie tak jak dorosłego. W nowo poznawanym świecie maluszka tyle się dzieje, że może to być aż przytłaczające. Wysoko kontrastujące kształty i wzory pozwalają zapoznać się dziecku z prostymi wzorami i zachęcić w ten sposób do ćwiczenia koncentracji nie męcząc w żaden sposób małego mózgu. Wysoko kontrastujące kształty mogą wydawać się dorosłym nudne, ale zostały zaprojektowane w taki sposób aby przyciągnąć uwagę najmłodszych, a efekty zabaw przy takich wzorach są zadziwiające.

 

Naukowcy wielokrotnie udowadniali, że noworodki wolą patrzeć na geometryczne kształty czarno białe niż na te same wzory w pastelowych, jasnych kolorach. Dopiero w późniejszych miesiącach zaczynają interesować się także tymi w różnych odcieniach innych kolorów.

 

Na początku lat 60 – tych poprzedniego wieku, Dr Robert Fantz, psycholog rozwoju na Uniwersytecie Ohio, który wierzył, że dzieci poniżej drugiego roku życia mogą mieć prawidłową ostrość wzroku, zaprojektował doświadczenie. Polegało ono na tym, że dziecko siedziało jakby w pudełku czy domku z otworkiem do podglądania jego zachowania przez opiekuna. Następnie badacz umieszczał bezpośrednio w zasięgu wzroku dziecka dwa przedmioty: tablicę z biało czarną szachownicą oraz gładką kartę w kolorze jasnoszarym. Obserwując później dzieci okazało się, że zawsze wybierają one kartę z szachownicą.

 

Źródło: Fantz, R. "Maturation of Pattern Vision in Young Infants." Journal of Comparative and Physiological Psychology, Vol. 55 (1962), p. 907.

 

Po odkryciu tego faktu, inne badania postanowiły pogłębić to zagadnienie. Dr Bower, który był badaczem behawioryzmu na Uniwersytecie w Edinburgh dobrze znanym ze swoich badań nad rozwojem dzieci, zaprezentował niemowlętom szereg różnych silnie kontrastujących, białych i czarnych kształtów, jak również gładkie białe, czerwone i żółte karty. Ponownie dzieci wybierały patrzenie na biało- czarne kształty i wzory.

 

Źródło: Bower, T.G.R., "A Primer of Infant Development. San Francisco: W.H. Freeman and Co., 1977, p. 9.

 

Dr Filip Salapatek, psycholog dziecięcy z Uniwersytetu Minnesota, zaprojektował urządzenie elektroniczne śledzące uwagę dziecka. Zaobserwował, że dzieci poruszają oczami wzdłuż krawędzi czarnego trójkąta na białym tle, a nie skupiają się na środku czarnej figury, czy bieli tła. Opisał wówczas, że dziecko szuka krawędzi, ponieważ tam właśnie kontrast pomiędzy dwoma kolorami jest największy.

 

Źródło: Salapatek, P.H., Kessen, W., "Visual Scanning of Triangles by the Human Newborn.", Journal of Experimental Child Psychology, Vol. 3 (1966), pp. 155-67.

 

Bardziej współczesne badania potwierdzają, że zdolność widzenia przez niemowlęta obejmuje widzenie barwne dla kolorów wysoko kontrastujących (na przykład biały, czarny, intensywny czerwony, czy ciemny granat), oraz wrażliwość na kontrast wzorów, z naciskiem na jak największy.

 

Źródło: Dr. Craig, Ron, Edinboro University of Pennsylvania, "Infant Physical Development", 2006

 

Kolory najbardziej kontrastujące ze sobą, są jednocześnie najbardziej dla dzieci intrygujące i zachęcające. Co jest tak wspaniałego w kontraście? Ma to związek z rozwojem oka noworodka.Pręciki i czopki czyli struktury siatkówki odpowiedzialne za percepscję kolorów, nie są na tym etapie jeszcze wystarczająco dojrzałe aby dostrzec i rozróżnić odcienie różu, żółci, zieleni czy fioletu. Silnie kontrastujące wzory i kolory są dla niego najbardziej przystępne i upodobanie to trwa przynajmniej do 9 miesiąca życia.

 

Ze wszystkich figur geometrycznych, dzieci są najbardziej zainteresowane okręgami. Wynika to z faktu, że o wiele łatwiej jest oczom noworodka podążać za krawędzią okręgu niż na przykład kwadratów. Dodaj do tego istotność wysokiego kontrastu pomiędzy figurą a tłem, a dowiesz się, dlaczego niemowlę tak uwielbia na tle jaśniejszej piersi, ciemniejszy sutek, który jest pierwszym okręgiem w życiu maluszka.

 

Źródło: Chaze, B.A., Ludington, S.M., "Infant Stimulation in the Intensive Care Nursery", American Journal of Nursing, Vol. 84, No. 1, (Jan. 1984, pp. 68-71.

 

Rozwój mózgu: mielinizacja

 

Jednym z najważniejszych etapów rozwoju mózgu po urodzeniu jest mielinizacja. Mózg noworodka zawiera bardzo mało mieliny, czyli warstwy pokrywającej dojrzałe włókna nerwowe na całej długości i jest niezbędna dla prawidłowej, sprawnej transmisji bodźców. Brak tej właśnie mieliny jest główną przyczyną wolniejszej analizy informacji napływających z otaczającego świata przez niemowlęta niż u dorosłych, czy nawet starszych dzieci.

 

Większość obszarów mózgu rozpoczyna ten proces w okresie pierwszych dwóch lat życia. Mielinizacja rozpoczyna się od obszaru kory mózgu odpowiedzialnej za ruch i czucie tzw. pierwszorzędowej kory ruchowej i czuciowej. Czyli rejonów mózgu otrzymujących pierwsze bodźce od oczu, uszu, nosa, skóry czy ust.

Źródło: Postnatal Brain Development, www.zerotothree.org 

 

 

Co i jak widzą niemowlęta?

 

Kiedy twój noworodek patrzy na świat:

> widzi wyraźnie z odległości 13 cali od twarzy

> może śledzić wzrokiem podobające się mu przedmioty a także oglądać dwa przedmioty naprzemiennie jeśli są w odległości 10 - 13 cali


> obserwuje krawędzie figur i wzorów co umożliwia kontrast pomiędzy wzorem a tłem


> widzi i rozróżnia kilka kolorów


> rozróżnia kształty i wybiera sobie ulubiony


> dostrzega głębię i trójwymiarowość przedmiotów

 

W badaniu naukowym mającym na celu określenie i wyodrębnienie konkretnych wzorów i ich rzutowania na siatkówce. Stwierdzono, że noworodek może widzieć szesnaście pasków na powierzchni kwadratu 1 calowego, bez rozmazanego obrazu.

 

Źródło: Fantz, R. "Maturation of Pattern Vision in Young Infants." Journal of Comparative and Physiological Psychology, Vol. 55 (1962), pp. 907-17.

> W wieku dwóch miesięcy oczy dojrzewają na tyle, że pracują jakby wspólnie, pojawia się zdolność widzenia stereoskopowego. Jest w stanie zobaczyć przedmioty na końcu noska. Możesz już oddalić zabawki na odległość 20 cali i maluszek nadal będzie widział ostro.

 

> W wieku trzech miesięcy będzie już widziało przedmioty z odległości 10 stóp z obuoczną percepcją głębi i odległości.

 

Fiksacja

 

Noworodek nie tylko wyraźnie widzi w momencie urodzenia się, ale też potrafi intencjonalnie spojrzeć na konkretny, podobający się przedmiot.

Początkowo niemowlę potrafi skupić się na jednej rzeczy od 4 do 10 sekund. Jeśli nadal jest zainteresowane, wówczas zmienia odległość lub przesuwa, czy obraca przedmiot i przygląda się z innej strony.


Powtarzające spotkania z lubianym obiektem pomagają stopniowo zwiększać czas skupienia na nim. Niektórzy rodzice zauważyli, że możliwości koncentracji ich noworodków wzrosły w ciągu jednego tygodnia z 10 sekund do 60 a nawet 90 sekund, po tym jak przez 3 minuty dziennie oglądały czarno- białą szachownicę.

 

Dzięki takim właśnie badaniom wiemy, że fiksacja czy koncentracja uwagi pomaga w nauce. Jeśli twoje dziecko potrafi się skoncentrować na jednym obiekcie, informacja o nim trafia mózgu, co go pobudza i stymuluje do dalszego rozwoju.

Źródło: Dr. Ludington-Hoe, S., "How to Have a Smarter Baby", Bantam Books, 1985, p. 74. 

 

Śledzenie

 

Od niemowląt często wymaga się aby podążały wzrokiem za przyjemnymi dla nich przedmiotami, które im prezentujemy. Im bardziej atrakcyjny przedmiot, tym dłużej dziecko wodzi oczyma. Jednak przez pierwsze dwa miesiące życia jest to bardzo trudne choć nie niemożliwe. Kiedy używasz wysoko kontrastujących kształtów i wzorów, które powoli przesuwasz w polu widzenia maluszka, będzie bardziej się starało, ponieważ stymulator będzie dla niego atrakcyjny.

 

Śledzenie pozwala dziecku określić położenie przedmiotu w przestrzeni. Uczy się, że przedmiot może różnie wyglądać podczas ruchu, ale ostatecznie nie zmienia to jego wyglądu.
 

Źródło: Dr. Ludington-Hoe, S., "How to Have a Smarter Baby", Bantam Books, 1985, p. 74.

 

Skanowanie

 

Dziecko porusza oczami patrząc raz na jeden przedmiot, raz na drugi.

Skanując, próbuje objąć wzrokiem cały przedmiot i go porównać. Zdolność ta pomaga rozróżniać wszystkie przedmioty w jego otoczeniu. Zajmuje to dziecku jakiś czas zanim zacznie zauważać przedmioty w otoczeniu.


Źródło: Dr. Ludington-Hoe, S., "How to Have a Smarter Baby", Bantam Books, 1985, p.

 

 

 

Wszelkie prawa zastrzeżone na rzecz Elżbiety Szymańskiej @2016-2020

Sprzedawca:

Indywidualna praktyka lekarska Elżbieta Szymańska

ul. Rejtana 10/14

Bydgoszcz 85-001

NIP 8882743692